Vismigratierivier Afsluitdijk

De Afsluitdijk bracht ons veiligheid, maar veroorzaakte tegelijkertijd ook schade aan de natuur. De afsluiting creëerde  een hindernis voor trekvissen. De Vismigratierivier zorgt ervoor dat de Afsluitdijk weer open gaat voor vis. Het is een innovatief plan om de Waddenzee en het IJsselmeer weer met elkaar te verbinden. Zo kunnen straks vele soorten trekvissen hun paai- en leefgebieden weer bereiken.

Afbeelding

Waarom is het er?

De komst van de Afsluitdijk bracht Nederland veiligheid en economische ontwikkeling. Maar de dijk was meteen ook het begin van een probleem voor de natuur. Twee van de grootste Nederlandse natuurgebieden – de Waddenzee en de Zuiderzee – werden abrupt van elkaar gescheiden. Met als gevolg dramatisch kelderende visstanden in het IJsselmeer, vele vogelpopulaties die het zwaar kregen en een zwart toekomstscenario voor de beroeps- en sportvisserij.

Óp naar een betere visstand

De Afsluitdijk vormt een harde scheiding tussen de zoute Waddenzee en het zoete IJsselmeer. Er zijn twee openingen: de Stevinsluizen bij Den Oever en de Lorentzsluizen bij Kornwerderzand. Deze sluizen laten echter alleen grote hoeveelheden zoet water van het IJsselmeer naar de Waddenzee stromen en niet andersom. En dit is een groot probleem. Deze zoete waterstroom lokt namelijk trekvissen aan. Maar de stroming is voor de meeste soorten trekvissen veel te sterk om tegenin te zwemmen. Hierdoor kunnen ze hun paaigebieden niet bereiken en dat is een ramp voor de visstand. Door het spuien worden bovendien veel zoetwatervissen uit het IJsselmeer de Waddenzee ingespoeld. De kans om terug te zwemmen c.q. te overleven is minimaal.

Het ontbreken van een geleidelijke zout-zoetovergang is een extra hindernis voor trekvissen om levensvatbare populaties op te kunnen bouwen in de Waddenzee en het IJsselmeer. En dit heeft weer negatieve gevolgen voor visetende vogelsoorten. Zo is het broedsucces van de visdief op eiland De Kreupel in het IJsselmeer al jaren minimaal door het slechte voedselaanbod. De Vismigratierivier Afsluitdijk kan meehelpen om aan deze problemen een eind te maken.

Herstel van natuurlijk evenwicht

Verbindingen tussen zee en binnenwater zijn nodig omdat veel vissen brak- of zoetwater nodig hebben om zich voort te planten. De aanleg van deze rivier betekent veel voor de vis- en volgenstand bij de Waddenzee, het Ijsselmeer en het achterland (het stroomgebied van Ijssel en Rijn). Ook soorten die met de aanleg van de Afsluitdijk zo goed als verdwenen zijn krijgen daarmee weer een kans. 

Ecologisch en economisch nut

De Vismigratierivier levert een veerkrachtig ecosysteem op waarvan de vissen en vogels profiteren. Met de Vismigratierivier wordt de Afsluitdijk bovendien weer aantrekkelijker voor (eco)toeristen en recreanten. Daarnaast biedt de rivier beroeps- en sportvissers duurzaam toekomstperspectief. Tot slot is de Vismigratierivier voor de Nederlandse waterbouwkunde een prachtig internationaal uithangbord én exportkans.