Month: oktober 2016

Aanvullend plan aansluiting dijkring Wieringen

Rijkswaterstaat heeft een aanvulling opgesteld op het Rijksinpassingsplan Afsluitdijk van januari 2016. Het gaat om het ontwerp-rijksinpassingsplan Afsluitdijk – aansluiting dijkring Wieringen. Dit plan bevat de toestemming om het deel van de Afsluitdijk direct ten westen van de draaibrug bij Den Oever te versterken. Er is een kruinverhoging met ongeveer 70 cm tot één meter nodig. Het plangebied grenst aan de Havendijk Den Oever. Voor de versterking van dit deel van de dijkring rond het voormalige eiland Wieringen is door het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) een projectplan op grond van de Waterwet in procedure gebracht.

In bovenstaande afbeelding is de situatie ter plaatse weergegeven. De kleur rood verbeeldt de waterkering in beheer bij Rijkswaterstaat. Deze kering wordt versterkt binnen het project Afsluitdijk. De kleur geel markeert de dijk in beheer bij HHNK. Het stuk van deze dijk langs de rijksweg A7 wordt versterkt in het kader van project Dijkversterking Den Oever. Het ontwerp-rijksinpassingsplan gaat over het aansluitende stuk, aangegeven met de witte lijnen: circa 50 meter bestaande dijk in het verlengde van de Havendijk (parallel aan de A7) en circa 50 meter dwars op rijbanen van de A7.

Tervisielegging

Van 20 oktober tot en met 30 november 2016 ligt het ontwerp-rijksinpassingsplan Afsluitdijk – aansluiting dijkring Wieringen ter inzage samen met de daarop betrekking hebbende stukken. U kunt de stukken inzien bij Aficom Accountants en Adviseurs, Haventerrein 3a, Den Oever. De openingstijden zijn van maandag tot en met vrijdag van 8.00 uur tot 17.00 uur. De digitale documenten zijn te raadplegen via de websites www.platformparticipatie.nl en www.ruimtelijkeplannen.nl.

Gedurende de termijn van terinzagelegging heeft u de mogelijkheid om een zienswijze naar voren te brengen over het ontwerp-rijksinpassingsplan. Dat kan via het reactieformulier op de website www.platformparticipatie.nl

Vragen?

Vragen over de inhoud van het plan kunt u stellen via informatielijn van Rijkswaterstaat, via 0800 8002 (gratis). Voor vragen over de procedure kunt u terecht bij de Directie Participatie, telefoon 070 456 89 99.

Blue Energy wint titel Nationaal Icoon 2016

REDstack heeft met hun innovatie Blue Energy, het opwekken van elektriciteit uit het verschil tussen zout en zoet water, de titel Nationaal Icoon 2016 gewonnen. Naast Blue Energy werden ook Growboxx (beplanting in droge gebieden) en Lighthouse (medische isotopen) door het kabinet benoemd tot nieuwe Nationale Iconen. De drie winnaars werden door minister Kamp van Economische Zaken bekend gemaakt in het tv-programma De Wereld Draait Door.

Uit de ruim zestig hoogwaardige inzendingen selecteerde de jury onder leiding van Hans Wijers de tien finalisten. Na een intensieve beoordeling door de jury zijn drie innovaties voorgedragen, het kabinet heeft vervolgens besloten deze tot Nationaal Iconen te benoemen.

Minister Kamp: “Blue Energy, Growboxx en Lighthouse zijn Nederlandse oplossingen voor wereldwijde uitdagingen op het gebied van energie, landbouw en de gezondheidszorg. De nieuwe Nationale Iconen zijn van hoog internationaal niveau en Nederlandse visitekaartjes op het gebied van innovatie. Alle drie de innovaties hebben grote economische potentie en dragen bovendien bij aan wereldwijde duurzame ambities.”

De drie nieuwe Nationale Iconen worden volop ondersteund door het kabinet. Zo krijgen de innovaties elk een minister of staatssecretaris als eigen ambassadeur. Dit biedt toegang tot een groot netwerk in binnen- en buitenland, helpt bij het vinden van financiering en nieuwe partners en geeft ondersteuning vanuit de overheid.

Meer informatie over de verkiezing is te vinden via www.nationaleiconen.nl.

Minister Kamp (midden) poseert met enkele finalisten die hun inzending bekroond zagen met de titel Nationaal Icoon 2016.

Onderzoek naar trillingen en golfklappen

De TU Delft en project Afsluitdijk zijn een samenwerking gestart. De TU zet een onderzoeksprogramma op dat kan bijdragen aan het ontwerp van de spuisluizen en de inbouw van pompen bij Den Oever. Rijkswaterstaat draagt financieel en inhoudelijk bij aan de onderzoeken. Het gaat om de volgende onderzoeken:

Trillingen van een pomphefdeur

De interactie tussen de pomp, het water en de constructie van de sluis levert een ingewikkeld krachtenspel op, waar met de huidige rekenmethoden moeilijk aan kan worden gerekend. Orson Tieleman van de TU Delft gaat hiervoor een model ontwikkelen, waaruit duidelijk zal worden welke krachten op de verschillende onderdelen van de constructie zoals de schuif en de betonconstructie gaan werken. Bas Hofland van de TU Delft: ‘Het is de uitdaging om de inhoudelijk complexe fysica te vertalen naar gereedschappen die bruikbaar zijn voor het ontwerp en beheer van de sluizen in de Afsluitdijk.’

Golfklappen op constructies

Door Deltares zijn afgelopen jaar kleinschalige modelproeven uitgevoerd voor het bepalen van de golfbelastingen op onderdelen van de spuicomplexen. Vertaling van de gemeten waarden (de krachten uit het water en de golven tegen de constructie) naar belastingen op de constructies (hoe vangt het spuicomplex het op) blijkt echter niet zo eenduidig te zijn. Daarom gaat Xuexue Chen van de TU Delft voor dit onderdeel een mogelijke nieuwe ontwerpaanpak onderzoeken, onder meer gebruik makend van de metingen voor de Afsluitdijk. Daarbij moet rekening worden gehouden dat de werkelijke belasting op de constructie afhankelijk is van het dynamisch gedrag van de constructie. Daarmee wordt bedoeld in welke mate een constructie meebeweegt. Afhankelijk daarvan kan bepaald worden wat het effect is voor de constructie.

Samenwerking

De TU Delft levert de komende tijd kennis en producten aan Rijkswaterstaat. Technisch manager Rob Bongers: ‘Dit onderzoeksprogramma biedt voor het project dé kans om op deze onderdelen voorop te lopen in de techniek. Ik ben blij met deze samenwerking. De onderzoeken gaan meer kennis opleveren over deze complexe onderwerpen. Het is nu nog te vroeg om te kunnen zeggen of de uitkomsten direct toegepast kunnen worden. Onderzoek blijft natuurlijk wel pionierswerk. Het project gaat binnenkort de aanbestedingsfase in. De gegadigden worden op de hoogte gesteld van de onderzoeken en de tussentijdse resultaten.’
Bas Hofland van de TU Delft: ‘Het is mooi dat Rijkswaterstaat ook van mening is dat er meer fundamentele kennis nodig is voor het onderhouden en ontwerpen van de sluizen in de Afsluitdijk.”

Renovatie sluizencomplexen

Op vrijdag 14 oktober jongstleden om 15.40 uur passeerden, twee dagen eerder dan gepland, de eerste schepen het Stevinsluizencomplex weer. Rijkswaterstaat renoveerde van 5 september tot en met 14 oktober het sluizencomplex in Den Oever. Deze zes weken kon de scheepvaart de Afsluitdijk passeren via het Lorentzsluizencomplex aan de Friesland kant.

Timing en slim combineren

Rijkswaterstaat streeft naar zo min mogelijk hinder voor (vaar)wegverkeer en probeert daarom altijd werkzaamheden te combineren. Zo vernieuwde Rijkswaterstaat het bedienings- en besturingssysteem en verving het hang- en sluitwerk inclusief de aandrijving. Ook werden de sluisdeuren geverfd en de houten remming- en geleidewerken (vangrails voor de scheepvaart) vervangen door stalen exemplaren. Dit gebeurde zowel bij Kornwerderzand als bij Den Oever. De renovaties vonden zoveel mogelijk plaats buiten het recreatie –en stormseizoen.

Vooruitblik werkzaamheden sluizencomplexen

Rijkswaterstaat werkt dit en volgend jaar door aan de renovatie van de sluizencomplexen. Tot eind van dit jaar staan de volgende werkzaamheden op de planning:

  • Tot 31 oktober werkzaamheden aan de remmingwerken op het Stevinsluizencomplex;
  • Van 17 oktober tot en met 16 december worden de houten remmingwerken in de westelijke doorvaart van het Lorentzsluizencomplex (stremming westelijke doorvaart) vervangen;
  • Van 31 oktober tot en met 16 december wordt het houten remmingwerk van de kleine sluis van het Lorentzsluizencomplex vervangen (de kleine sluis wordt voor een periode van vijf weken gestremd);
  • Op 9 november worden de restpunten bij het Lorentzsluizencomplex opgelost (stremming complex van 08.00 uur tot 10.00 uur en 12.00 uur tot 14.00 uur);
  • De aangevaren vloeddeur wordt op 6 en 7 december in de grote sluis van het Lorentzsluizencomplex teruggeplaatst (stremming van 08.00 uur tot 20.00 uur op beide dagen).

Onderzoek naar conditie beton

Rijkswaterstaat voert onderzoek uit naar de conditie van het beton in de sluizen en bruggen van de Afsluitdijk. Het eerste gedeelte van het onderzoek, de onderwater inspecties aan de spuisluizen, is afgerond. Ook het beton van de sluiskolken en draaibruggen van het Lorentz- en Stevinsluizencomplex bovenwater zijn geïnspecteerd. De komende periode wordende betonnen delen van de bruggen onderzocht en volgen de onderwater inspecties van de schutsluizen.

Voorlopige conclusie

Tot dusver ziet het beton er op het eerste gezicht ‘verbazingwekkend goed’ uit. Cecile Haffmans, omgevingsmanager: ‘Van een object dat 84 jaar oud is, wil je de conditie weten. Dat willen we niet alleen van de buitenkant weten. Maar ook van de binnenkant. Zo kunnen we de staat van het materiaal goed onderzoeken.’

Indrukwekkend

Spuikokers zorgen ervoor dat overtollig water uit IJsselmeer in de Waddenzee wordt geloosd. De spuikokers zijn voor het onderzoek drooggezet. Een spuikoker is 36 meter lang, 12 meter breed en 7 meter diep. In totaal werden tien van de vijfentwintig spuikokers van de Stevin- en Lorentzsluizencomplexen geïnspecteerd. Indrukwekkend voor diegenen die voor hun werk af mochten dalen en zich ruim onder zeeniveau bevonden! Omrop Fryslân was erbij. Duikers onderzochten de spuikokers vanaf de buitenkant onder andere met sonarapparatuur. De onderzoekers halen op verschillende niveaus monsters tot twee meter lang en met een doorsnede van tien centimeter uit de muren en vloer. De genomen monsters, ruim 300, waren zo zwaar dat ze met een ponton (drijvend platform) de kokers uitgevaren werden.

Het waarom

In 2018 start het project Versterking Afsluitdijk. Haffmans: ‘We willen weten in welke staat we de Afsluitdijk in 2018 overdragen. Het beheer geven we tot 2048 uit handen aan de partij die onze primaire waterkering gaat vernieuwen en toekomstbestendiger maakt. De informatie die we nu krijgen, geeft informatie over de toestand en wat er op welke termijn moet gebeuren.’

Aansluitdijk Tour van Friesland naar Noord-Holland

Op zondag 9 en maandag 10 oktober organiseerde Urgenda de Aansluitdijk Tour. Iedereen kon ‘aansluiten’. Urgenda is een landelijke organisatie voor innovatie en duurzaamheid en wil op tal van plekken laten zien wat er gebeurt op het gebied van duurzame energie, mobiliteit en de biobased economy. De Aansluitdijk Tour, die plaats vond op de Dag van de Duurzaamheid, ging van Fryslân via de Afsluitdijk naar Noord-Holland.

Leeuwarden

De Aansluitdijk Tour starte op zondag in de Elfstedenhal in Leeuwarden waar de officiële bekendmaking van ‘Freonen fan Fryslân’ (vrienden van Friesland) was met zanger Syb van der Ploeg. Bij afvalbedrijf Omrin werd er meer verteld over afval als grondstof en woningcorporatie Elkien liet het eerste energie neutrale huis van Fryslân zien.

Afsluitdijk
In het informatiecentrum De Nieuwe Afsluitdijk werd een overzicht gegeven van de duurzame innovaties waaronder Blue Energy en de Vismigratierivier. In de duikhelikopter  kon een 3D vlucht worden gemaakt door de toekomstige Vismigratierivier. Daarna ging de tour verder naar de getijde turbines, een koploper op het gebied van stromingsenergie. Aansluitend werd het nieuwe Off Grid Test Centre,  op de Robbenplaat geopend.

NPO

Presentatrice Anniko van Santen laat kort zien hoe bij de Afsluitdijk energie wordt gewonnen uit zoet en zout water. Het programma van de NPO rondom De Dag van de Duurzaamheid is hier terug te zien.

Het videoverslag van Urgenda over de Aansluitdijk Tour is hier te zien.

De rol van het Kwaliteitsteam

Voor het rijksproject en de regionale projecten is er in 2013 een Kwaliteitsteam Afsluitdijk opgericht. Het Kwaliteitsteam Afsluitdijk adviseert gevraagd en ongevraagd over de ruimtelijke kwaliteit bij de voorbereidingen op en de uitvoering van alle werkzaamheden op en rondom de dijk vanuit verschillende disciplines zoals cultuurhistorie, ecologie, duurzaamheid en architectuur. Afgelopen maand werd het voorzitterschap overgedragen aan een nieuwe voorzitter. Een mooi moment om terug te blikken met voormalig voorzitter Eric Luiten en kennis te maken met de nieuwe voorzitter Daan Zandbelt.

Waarom is er een kwaliteitsteam ingericht?

Eric Luiten: ‘Als een ruimtelijk programma of project grote invloed heeft op het landschap is het gebruikelijk dat er een kwaliteitsteam (vaak ‘q-team’) wordt ingesteld. Het is belangrijk dat het q-team alle relevante disciplines in zich verenigt en een gedeeld referentiekader heeft. Het q-team Afsluitdijk is opgericht om de bestuurlijke stuurgroep van de publieke partijen gevraagd en ongevraagd advies te geven over de werkzaamheden die nu worden voorbereid en vanaf 2018 worden uitgevoerd met het oog op de update van de dijk. Het advies betreft niet alleen de maatregelen voor waterveiligheid en waterafvoer maar ook natuurontwikkeling, openluchtrecreatie en duurzame energieproductie.

Wat heeft het kwaliteitsteam bereikt?

Eric Luiten: ‘We hebben onder andere geadviseerd om drie nulmetingen te laten doen. Een nulmeting is het vaststellen van de stand van zaken voor aanvang van een project. De kwaliteit van ecologie, cultuurhistorie en beleving zijn gemeten. Hoe de verbouwing van de dijk tot een verbetering van de ruimtelijke kwaliteit kan bijdragen is hiermee duidelijk geworden. We hebben bovendien indringend aandacht gevraagd voor de verbetering van de omgeving van het Monument en dat is vertaald in een prachtig herinrichtingsvoorstel. Daarnaast hebben we de totstandkoming van het Masterplan Beeldkwaliteit op de voet gevolgd en geven we nu advies over de wijze waarop het verlangen naar ruimtelijke kwaliteit in de aanbesteding moet worden verankerd.’

Terugblik voorzitterschap 2013 – 2016

Eric Luiten: ‘Ik vind het opvallend hoe zorgvuldig de projectorganisatie nadenkt over de ruimtelijke kwaliteit van de nieuwe Afsluitdijk. Ik ben blij dat het gelukt is alle voorgenomen maatregelen steeds integraal, samenhangend te beschouwen op hun effect op de dijk als geheel. Daar heeft de multidisciplinaire samenstelling van het q-team ontzettend toe bijgedragen. Ik wil mijn opvolger graag meegeven dat de Afsluitdijk een plek is wat maatwerk vergt. Het kennen van de ‘spelregels’ de bestuurlijke en juridische kaders, is essentieel. Hiermee worden de adviezen van het Kwaliteitsteam nuttiger en relevanter.’

Rijksadviseur en voorzitter Kwaliteitsteam Afsluitdijk

Daan Zandbelt is in september door minister Schultz benoemd als Rijksadviseur voor de Fysieke Leefomgeving voor een termijn van vier jaar. Bij zijn rol als Rijksadviseur hoort ook het voorzitterschap van het Kwaliteitsteam Afsluitdijk. Daan Zandbelt: ‘Ik heb zowel architectuur als stedenbouw gestudeerd. Sinds 2014 ben ik als partner tot De Zwarte Hond toegetreden, een bureau voor architectuur en stedenbouw. Binnen het bureau ben ik verantwoordelijk voor stedenbouw en ontwerpend onderzoek. De afgelopen jaren werkte ik met prof. Frits Palmboom aan de integrale kwaliteit van het IJsselmeergebied, met de Afsluitdijk als onderdeel daarvan.

Integraliteit, kwaliteit en verbinding zijn voor mij belangrijk. Een ontwerp voor de vernieuwing van de Afsluitdijk kan alleen slagen als alle vakdisciplines op een goede manier met elkaar worden verbonden. Bestuur én bevolking tevreden en enthousiast het eindresultaat. Ik stap met het voorzitterschap op een rijdende trein. Er is al veel goed werk verzet. Ik zie het als mijn taak de ingezette lijn vast te houden en waar mogelijk aan te scherpen. Een gespreid bedje is het echter niet, want de ‘proof of the pudding is in the eating’. De komende aanbestedings- en uitvoeringsfasen zijn cruciaal. Om met zo’n mooi q-team aan deze fantastische opgave te mogen werken is in een woord geweldig.’