Month: juli 2014

Miljoenen vissen wachten voor de Afsluitdijk

Bij een goed seizoen kunnen miljoenen vissen op jaarbasis gebruik maken van de Vismigratierivier door de Afsluitdijk. Deze aantallen vissen liggen namelijk te wachten voor de sluizen bij Kornwerderzand. Maar er is een probleem, ze komen er meestal niet in.

Dit blijkt uit schattingen van IMARES Wageningen UR op basis van langlopend fuikenonderzoek en aanvullende monitoring in de spuikom bij Kornwerderzand. Het onderzoek is in opdracht van De Nieuwe Afsluitdijk (DNA) en het Programma naar een Rijke Waddenzee uitgevoerd.

Vooral kleine trekvissen komen in grote getale voor. De driedoornige stekelbaars en ook spiering ligt nu massaal in de spuikom van de Lorentszsluizen bij Kornwerderzand te wachten om vanuit de Waddenzee het IJsselmeer in te zwemmen. In een slecht jaar gaat het bij beide soorten al om honderdduizenden vissen. In een goed jaar springt het aantal omhoog tot vele tientallen miljoenen.

Verassend veel vissen

Roef Mulder van het Programma naar een Rijke Waddenzee begeleidt het onderzoek rondom de Vismigratierivier. Dat het om zulke hoge aantallen kan gaan, is wel een verrassing. ,,Het bevestigt de noodzaak dat de Afsluitdijk open moet voor vis. Veel vissen willen het zoete water bereiken, maar dat lukt ze meestal niet. De aanleg van de Vismigratierivier zou voor veel van deze trekvissen een uitkomst zijn, omdat er dan een passeerbare opening in de Afsluitdijk komt.”

Grote trekvissen

Uit het onderzoek blijkt verder dat trekvissen soms wekenlang langs de Afsluitdijk zwemmen op zoek naar een doorgang. Soms lukt het grote trekvissen wel om de sluizen door te komen, maar vaak ook niet. Bij deze grote trekvissen, zoals Zeeprik en Houting, gaat het naar schatting om vele duizenden- tot tienduizenden vissen per jaar.

De onderzoeksgegevens worden gebruikt voor de uitwerking van de MilieuEffectRapportage. Bovendien geeft het inzage in hoe het ontwerp van de Vismigratierivier verder kan worden geoptimaliseerd. Dit najaar moet de beslissing vallen of de Afsluitdijk inderdaad open kan voor vis.

DOWNLOAD: Onderzoek inschatting van het aanbod diadrome vis bij Kornwerderzand (PDF 1,0 mb)

 

Sfeerverslagen onderzoek Vismigratierivier

Er zijn twee sfeerverslagen van de onderzoeken naar de Vismigratierivier door de Afsluitdijk. De sfeerverslagen geven een impressie hoe de onderzoekers te werk gaan

Het uitwerken van de onderzoekgegevens naar de nut en noodzaak van de Vismigratierivier door de Afsluitdijk is nog in volle gang. Zodra de resultaten van het onderzoek bekend zijn, komen ze hier online. 

 

Gedrag vis in kaart gebracht

Wat wil de vis? Dat was de belangrijkste vraag bij een uitgebreide inventarisatie van de eisen die de verschillende vissoorten stellen aan een vismigratievoorziening. Deze kennis wordt gebruikt voor de verdere planuitwerking van de Vismigratierivier door de Afsluitdijk.

Het onderzoek “Vismigratierivier: Bronnenonderzoek naar gedrag van vis rond zoet-zout overgangen” is uitgevoerd door IMARES Wageningen UR in opdracht van De Nieuwe Afsluitdijk en het Programma naar een Rijke Waddenzee. Het geeft een overzicht van de wereldwijde kennis op het gebied van vismigratie en richt zich met name op de 13 doelsoorten van de Vismigratierivier.

Uit het onderzoek blijkt ondermeer dat de doelsoorten het hele jaar door gebruik moeten kunnen maken van de Vismigratierivier voor een optimale werking. De zalm heeft bijvoorbeeld een voorkeur voor de zomermaanden en de herfst, maar zal in de winter amper in de buurt zijn van de Afsluitdijk. De rivierprik heeft juist weer een voorkeur voor de winter om de vismigratierivier te passeren.

Dag en nacht

Daarnaast moet de Vismigratierivier ook dag en nacht open kunnen. Ook dit komt de effectiviteit ten goede. De driedoornige stekelbaars heeft bijvoorbeeld een zeer sterke voorkeur voor de nacht. Maar Bot heeft bijvoorbeeld een voorkeur voor de dag, hoewel deze vis ook regelmatig ’s nachts zal willen zwemmen door een eventuele vismigratierivier.

De onderzoekers schatten in dat de vissen, als ze eenmaal in de Vismigratierivier zwemmen,  er makkelijk door heen gaan zwemmen. Als ook de vindbaarheid van de Vismigratierivier wordt ge-optimaliseerd worden positieve effecten verwacht op de populaties van de doelsoorten;

+ Voor de zwakke zwemmers bot, driedoornige stekelbaars en (anadrome) spiering wordt een substantiële toename verwacht in de populatie.
+Voor sterke zwemmers als steur, zalm, elft, aal, houting, rivierprik zeeforel en zeeprik kan de opening door de Afsluitdijk zelfs bijdragen aan een herstel van deze populaties.
+ Voor de fint, die hoge eisen stelt aan estuaria, zal de Vismigratierivier weliswaar passeerbaar zijn maar waarschijnlijk niet groot genoeg om te kunnen paaien en opgroeien.

Vervolgonderzoek en uitwerking

De bevindingen uit het rapport worden (en zijn al) meegenomen in de verdere planuitwerking van de Vismigratierivier. Naar de openstaande vragen wordt nader onderzoek uitgevoerd. Dit najaar valt er een beslissing of de plannen rondom de Vismigratierivier ook in uitvoering worden gezet.

DOWNLOAD: Bronnenonderzoek naar gedrag van vis rond zoet-zout overgangen (PDF 8.9 Mb).

 

Tweede kavel transferium Den Oever verkocht

De verkoop van de tweede kavel op het recreatietransferium aan de Havenweg in Den Oever is een feit. De kavel, aan de zijde van het brandweergebouw, is verkocht aan het bedrijf ‘De Toffe Peer’. Wethouder Theo Meskers: “We zijn erg blij met de verkoop van de kavel. Een nieuw bedrijf gaat zich op het transferium vestigen. We hopen dat de verkoop van deze kavel ook aantrekkingskracht heeft op andere ondernemers uit Den Oever en omstreken.”

IJsjes aan de Havenweg

De ambitie van Peer Baltus, eigenaar van De Toffe Peer en wonende in Den Oever, is om binnen nu en 5 jaar een pannenkoekenhuis/ijssalon te bouwen op de kavel. Tot die tijd staat er een mobiele voorziening bij het recreatietransferium waar passanten Italiaans ijs en koffie kunnen kopen.

Recreatietransferium een aantrekkelijke plek voor ondernemers

Wethouder Theo Meskers had op 18 juli de eer op het eerste ijsje te mogen proeven en denkt dat vele passanten hem zullen volgen: ”Door de vestiging van bedrijven op het transferium wordt Den Oever aantrekkelijker voor recreanten en toeristen. Zo kunnen we het bezoek aan – en de verblijfsduur in -onze gemeente vergroten, wat vervolgens de (lokale) economie weer kan stimuleren. Dat is wat we met het plan ‘Waddenpoort Den Oever’ willen bereiken.”

Den Oever is met zijn havens en het havengebied een unieke en goed liggende locatie. Het ligt als enige Nederlandse dorp zowel aan de Waddenzeekust als het IJsselmeergebied. Het gebied is goed ontsloten via de rijkswegen A7 en N99. Vele toeristen en recreanten passeren het gebied, dus een uitgelezen kans voor ondernemers om zich hier te vestigen.

Meer informatie over de kavels op het recreatietransferium?

Neem dan contact met ons op via projecten@hollandskroon.nl of bekijk meer info op de  website van de gemeente Hollands Kroon.

Nieuwe website voor projecten Afsluitdijk

Rijk en regio hebben hun krachten gebundeld om samen te werken aan de versterking en vernieuwing van de Afsluitdijk. Naast de gezamenlijke bijeenkomsten voor stakeholders en nieuwsbrieven hebben we nu ook een website. Via deze website houden we u op de hoogte van de ontwikkelingen van de projecten op en rondom de Afsluitdijk.

Bestuurders van het rijk en de regionale overheden van het samenwerkingsverband De Nieuwe Afsluitdijk kregen tijdens hun reguliere stuurgroepvergadering al een voorproefje van de nieuwe website over de Afsluitdijk. De stuurgroep is verheugd dat er nu een podium is waar de gezamenlijke plannen voor de Afsluitdijk te volgen zijn voor een breed publiek.

In ontwikkeling

De website is nog niet 100% af. De komende maanden gebruiken we om de aanvullende informatie te plaatsen, de site te vertalen naar het Engels en eventuele kinderziektes te lijf te gaan.

Heeft u vragen of suggesties voor verbetering? Neem contact met ons op, wij horen het graag.

Nieuwsbrief

Naast de website heeft ook onze nieuwsbrief een nieuw jasje gekregen. Om de nieuwsbrief te ontvangen moet u zich  aanmelden. Op deze manier kunt u op de hoogte blijven van de ontwikkelingen op en rondom de Afsluitdijk.

 

jdens voorvertoning website

Op de foto:
Staand (van links naar rechts):  Roel Feringa, Joost van de Beek, Theo van de Gazelle, Jan Hendrik Dronkers Maarten Offinga en Jan Doornbos.
Zittend (van links naar rechts): Maria le Roy, Tineke Schokker, Joke Geldhof, en Hetty Klavers.

Voorkeursvarianten ambitie Recreatie & Toerisme

De Afsluitdijk is al een internationale publiekstrekker van formaat, maar de toeristische kansen kunnen nog beter worden benut. De dijk en onze projecten toegankelijk en aantrekkelijker maken voor het grote publiek is dan ook een ambitie van De Nieuwe Afsluitdijk. De stuurgroep ziet hierbij met name mogelijkheden voor de knooppunten op de Afsluitdijk voor fietsers, voetgangers, watersporters en automobilisten. De regionale overheden hebben hun voorkeursvarianten bepaald voor deze knooppunten.

Kornwerderzand

Kornwerderzand is een belangrijk knooppunt op de Afsluitdijk. De Nieuwe Afsluitdijk wil hier onder meer een Beleef- en inspiratiecentrum ontwikkelen in samenhang met de Vismigratierivier. Hiermee kan Kornwerderzand een attractieve plek voor toeristische uitjes worden, ook bij slecht weer. De Regionale Stuurgroep heeft haar voorkeur uitgesproken voor de locatie van dit te ontwikkelen Beleefcentrum: het huidige parkeerterrein bij Kornwerderzand.

Ook de bereikbaarheid van het Kazemattenmuseum, de schut- en spuisluiscomplexen en de Vismigratierivier wordt verbeterd zodat bezoekers deze bijzondere plekken optimaal kunnen beleven. Andere nieuwe voorgenomen projecten in het gebied kunnen Kornwerderzand nog aantrekkelijker maken: een nieuwe sluis voor grote schepen en jachten en innovatieve energieopwekking in de spuisluizen. In de bovenstaande afbeelding is een impressie van de inrichting van Kornwerderzand weergegeven. (bron: Antea Group)

Het Monument

Ook voor een eventuele uitbreiding van de faciliteiten bij het Monument op de Afsluitdijk heeft de regionale stuurgroep een voorkeursvariant aangewezen. De variant waarbij uitbreiding van het gebouw in de dijk aan de IJsselmeerzijde is bedacht, wordt verder uitgewerkt. Bovendien moet een korte toeristische tussenstop bij het Monument veel aantrekkelijker en verkeersveiliger worden. Aanvullend kan een nieuw fiets- en voetpad langs de kant van de Waddenzee de toeristische verbinding met Den Oever versterken.  

Den Oever

Voor het sluizen- en kazemattencomplex bij Den Oever ligt de nadruk op het verbeteren van de verbinding van de Afsluitdijk met de Vissershaven van Den Oever. Er zijn plannen voor het toegankelijk maken van de kazematten aan de Noordzijde en het aanbrengen van een wandelpad langs de draaibruggen. Dit is aanvulling op de reeds bestaande plannen voor de verbetering van Waddenpoort Den Oever.

Besluitvorming

Over de realisatie van deze toeristische voorkeursvarianten willen de regionale overheden in het najaar afspreken maken met het rijk. De regio staat aan de lat om de benodigde financiën te organiseren. In het geval van horeca- en toeristische exploitanten, zal dat dit in de toekomst ook over private investeringen gaan. Zoals bij de locatie het Monument en het Beleef- en Inspiratiecentrum Kornwerderzand.

Voorkeursvariant Vismigratierivier bepaald

De Vismigratierivier is een innovatief plan om de Waddenzee en het IJsselmeer weer met elkaar te verbinden. Hierdoor kunnen trekvissen hun paai- en leefgebieden weer kunnen bereiken. De regionale stuurgroep boog zich op 30 juni over drie mogelijke varianten van de Vismigratierivier. De varianten zijn zo ontworpen dat de vissen vrijwel altijd de mogelijkheid hebben om naar het IJsselmeer te zwemmen zonder dat zout water het IJsselmeer instroomt. De stuurgroep heeft de compacte variant aan de westkant als voorkeursvariant aangewezen. De uitwerking zoals op bovenstaande impressie is indicatief.

Voorkeursvariant

De compacte, westelijke variant heeft voorkeur gekregen boven de andere varianten. Reden hiervoor is dat deze variant niet ten koste gaat van Natura 2000-gebied. Ook gaat deze variant niet ten koste van huidig recreatief gebruik van de locatie. Een andere westelijke variant, de lange dam, is eveneens afgevallen. Uit onderzoek is gebleken dat de realisatie van deze variant te kostbaar is. Dit komt door het moeten overbruggen van een diepe geul en de invloed op de stabiliteit van de Afsluitdijk.

Breed gesteund

Uit gesprekken met betrokkenen is gebleken dat de westelijke, compacte variant ook de meeste steun krijgt. Deze biedt bovendien de beste mogelijkheden voor recreatieve beleving en een natuurlijke inrichting. Ook biedt het de kans om een eigentijds landschappelijk statement te maken. De regionale stuurgroep heeft opdracht gegegeven om de compacte westelijke variant verder uit te werken.

Hoe nu verder?

De resultaten uit diverse onderzoeken naar vismigratie rond Kornwerderzand worden verwerkt om de effectiviteit van de Vismigratierivier verder te onderbouwen. Daarnaast wordt de financiering beter in beeld gebracht. Verder zal het project worden getoetst op vergunbaarheid en milieueffecten.

De realisatie van de vismigratierivier, en daarmee ook de planning, is gekoppeld aan de werkzaamheden van Rijkswaterstaat voor het versterken van de Afsluitdijk. In het najaar van 2014 volgt het besluit of de Vismigratierivier er komt of niet.